PES Center — ฐานข้อมูลโครงการนิเวศบริการ

PES Center เป็นฐานข้อมูลโครงการนิเวศบริการกว่า 300 โครงการทั่วประเทศ เชื่อมผู้สนับสนุนกับชุมชนที่ดูแลป่า ชายฝั่ง และแม่น้ำ โครงการนี้ เรากำหนดให้โครงการมีเป้าหมาย วิธีดำเนินงาน และขอบเขตพื้นที่อนุรักษ์ชัดเจน พร้อมผลลัพธ์ที่วัดได้ โครงการนี้

ตัวชี้วัดที่กล่าวถึงมีทั้งด้านวิทยาศาสตร์ เช่น การกักเก็บคาร์บอน ความหลากหลายทางชีวภาพ และการกักเก็บน้ำ รวมถึงตัวชี้วัดทางสังคมเศรษฐกิจ โครงการนี้ ฐานข้อมูลยังมีกรณีศึกษาชุมชนพิทักษ์ป่าบ้านแม่สาน้อย ซึ่ง ChangeFusion นำไปต่อยอดเป็นแคมเปญระดมทุน โครงการนี้

เรายังไม่ได้บันทึกผลการวัดตัวชี้วัดหรือผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงของโครงการ รวมถึงบทเรียนจากความล้มเหลว

PES Center ใช้ฐานข้อมูลโครงการเป็นกลไกเชื่อมภาคเอกชนและบุคคลทั่วไปที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม เข้ากับชุมชนผู้ดูแลและฟื้นฟูป่า ชายฝั่ง และแม่น้ำ โครงการนี้ แนวทางคือพัฒนาองค์ความรู้และกรอบวิชาการด้าน PES ให้ใช้ได้ในบริบทไทย พร้อมจัดทำฐานข้อมูลที่ครอบคลุมระบบนิเวศหลายประเภท โครงการนี้

หลักการของโครงการคือกำหนดเป้าหมาย วิธีดำเนินงาน และขอบเขตพื้นที่อนุรักษ์ให้ชัด วัดผลทั้งด้วยตัวชี้วัดทางวิทยาศาสตร์และสังคมเศรษฐกิจ และทำงานต่อเนื่องโดยมีพันธสัญญาระยะยาวจากผู้สนับสนุน โครงการนี้ อีกแนวทางหนึ่งคือสร้างตัวอย่างโครงการให้ชุมชนอื่นเรียนรู้และปรับใช้ได้ โครงการนี้

เรายังไม่ได้บันทึกบทเรียนจากการนำแนวทางไปใช้จริง ปัญหาที่พบ หรือวิธีปรับแก้ระหว่างดำเนินงาน

ฐานข้อมูล PES Center วางขอบเขตครอบคลุมระบบนิเวศหลายประเภท ได้แก่ ป่าบก ป่าชายเลน ทะเล พื้นที่ชุ่มน้ำ และริมฝั่งน้ำ โครงการนี้ กลไกนี้มุ่งเชื่อมผู้สนับสนุนกับชุมชนที่บริหารจัดการและฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ โครงการนี้

หลักการที่ใช้พิจารณาโครงการประกอบด้วยการกำหนดเป้าหมาย วัตถุประสงค์ วิธีดำเนินงาน และขอบเขตพื้นที่อนุรักษ์ให้แน่นอน โครงการนี้ ควรมีผลลัพธ์ที่วัดได้ ทั้งตัวชี้วัดทางวิทยาศาสตร์ เช่น การกักเก็บคาร์บอน ความหลากหลายทางชีวภาพ และการกักเก็บน้ำ ตลอดจนตัวชี้วัดทางสังคมเศรษฐกิจ โครงการนี้ หลักการยังเน้นการดำเนินงานต่อเนื่องและพันธสัญญาระยะยาวจากผู้สนับสนุน โครงการนี้

เรายังไม่ได้บันทึกเงื่อนไขการคัดเลือกพื้นที่ ขั้นตอนเริ่มต้น หรือทรัพยากรที่ต้องเตรียมสำหรับพื้นที่ใหม่

เครื่องมือที่ PES Center พัฒนาคือฐานข้อมูลโครงการนิเวศบริการ ซึ่งรวบรวมโครงการกว่า 300 โครงการทั่วประเทศ โครงการนี้ แนวทางของเราคือเปิดฐานข้อมูลให้ค้นหาและเลือกสนับสนุนโครงการได้โดยตรง โดยเชื่อมผู้สนับสนุนกับชุมชนที่ดูแลและฟื้นฟูป่า ชายฝั่ง และแม่น้ำ โครงการนี้

ฐานข้อมูลครอบคลุมระบบนิเวศหลายประเภท ตั้งแต่ป่าบกและป่าชายเลน ไปจนถึงทะเล พื้นที่ชุ่มน้ำ และริมฝั่งน้ำ โครงการนี้ แนวทางของโครงการยังชี้ให้เห็นว่าการทำงานควรกำหนดพื้นที่อนุรักษ์และเป้าหมายชัด พร้อมติดตามผลด้วยตัวชี้วัดทางวิทยาศาสตร์และสังคมเศรษฐกิจ โครงการนี้

เรายังไม่ได้บันทึกคู่มือ ขั้นตอนการใช้ฐานข้อมูล หรือเครื่องมือภาคสนามที่ทีมในพื้นที่นำไปเริ่มทำได้ทันที

PES Center เชื่อมปัญหาการดูแลและฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติกับกลไกสนับสนุนจากภาคเอกชนและบุคคลทั่วไป โดยเปิดทางให้สนับสนุนชุมชนผู้พิทักษ์ป่า ชายฝั่ง และแม่น้ำ โครงการนี้ แนวทางนี้ยังวางหลักให้โครงการมีขอบเขตและเป้าหมายชัด วัดผลได้ทั้งด้านนิเวศและสังคมเศรษฐกิจ และดำเนินงานต่อเนื่อง โครงการนี้

การทำงานมีภาคีดำเนินงานคือสถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม (GSEI) และ ChangeFusion โดยมีสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เป็นผู้สนับสนุน โครงการนี้ สำหรับฤดูไฟ 2569 เรากำลังระดมทุนเพื่อสนับสนุนชุมชนพิทักษ์ป่าและองค์กรพี่เลี้ยงในพื้นที่ โดยเน้นค่าอุปกรณ์ดับไฟและการซ่อมบำรุง แนวกันไฟและการลาดตระเวน รวมถึงการพัฒนาเศรษฐกิจที่เอื้อต่อการดูแลป่า ประเด็นป่าและชีวิตชุมชน

ฐานข้อมูลยังมุ่งสร้างตัวอย่างโครงการที่ชุมชนอื่นเรียนรู้และปรับใช้ได้ และเชื่อมโครงการฟื้นฟูกับผู้สนับสนุนผ่านการค้นหาและเลือกสนับสนุนโดยตรง โครงการนี้