Ban Boe: ขอนคลานยกระดับแนวเขตประมงพื้นบ้านดั้งเดิมเป็น LMMA ที่ทางการยอมรับ
ชุมชนขอนคลาน จ.สตูล มีกติกาปกป้องทะเลของตนเองมาตั้งแต่ปี 2566 โครงการ Sea Guardians ช่วยยกระดับให้เป็น LMMA ที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการ พร้อมระบบลาดตระเวนโดยอาสาสมัคร 24 คน
ชุมชนขอนคลาน จ.สตูล ขีดเส้นแบ่งพื้นที่ทะเลของตนเองไว้ก่อนโครงการ Sea Guardians จะเริ่มต้นเสียอีก ตั้งแต่ปี 2566 ชุมชนกำหนดเขตอนุรักษ์ที่เรียกว่า "บ้านโบ" ตามชื่อเทคนิคเดินเรือโบราณที่ใช้เขาตะบันเป็นแนวเล็งกับหัวแหลมบางโก บนฝั่ง กำหนดกติกา 10 ข้อที่ชาวประมงร่วมกันพัฒนาขึ้นเอง สามข้อที่ทรงพลังที่สุดคือห้ามใช้อวนลากและเครื่องมือลากพื้นทะเลโดยเด็ดขาด กำหนดขนาดตาอวนขั้นต่ำ 2.5 นิ้วเพื่อให้ปลาวัยอ่อนหลุดรอด และห้ามจับสัตว์น้ำทุกชนิดยกเว้นเบ็ดตกในรัศมี 200 เมตรรอบบ้านปลาทุกจุด กติกาเหล่านี้ไม่ใช่ข้อบังคับจากภายนอก แต่เป็นสัญญาทางสังคมที่ชุมชนยึดถือร่วมกันเพื่อความมั่นคงในการดำรงชีพระยะยาว
โครงการ Sea Guardians เข้ามาเสริมความแข็งแรงให้ระบบที่มีอยู่เดิม ด้วยการรับรองอย่างเป็นทางการในฐานะ LMMA เสริมระบบลาดตระเวนโดยอาสาสมัครประมง 24 คนที่ผ่านการฝึกอบรม และจัดระบบติดตามผลที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น นับตั้งแต่เริ่มลาดตระเวนอย่างจริงจัง ยังไม่พบการฝ่าฝืนกติกาแม้แต่ครั้งเดียวในพื้นที่ที่ดูแล ข้อมูลติดตามผลเบื้องต้นยังชี้สัญญาณบวก จากที่เดิมพบเพียงปลาทูเป็นหลักในการสำรวจครั้งแรก (พฤษภาคม 2567) มาเป็นความหลากหลายที่เพิ่มขึ้นในการติดตามผลช่วงกรกฎาคม-สิงหาคม 2568 ทั้งกุ้งหัวแหลม ปลาดุกทะเล ปลาจวด ปลาปักเป้า และปลาสลิดหิน ส่วนบริเวณรอบบ้านปลาเริ่มพบปลากะรัง ปลากะพง และหอยแมลงภู่กลับมาตั้งถิ่นฐานอีกครั้ง
"เยาวชนในพื้นที่มีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชนมากขึ้น พวกเขาอาสาช่วยติดตามพื้นที่อนุรักษ์และจุดที่มีการวางซั้งกอ พร้อมช่วยบันทึกข้อมูลชนิดพันธุ์สัตว์น้ำในแต่ละเดือน ข้อมูลเหล่านี้ถูกนำไปใช้วัดความเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมและวางแผนบริหารจัดการต่อไป การมีส่วนร่วมของเยาวชนมีคุณค่าอย่างมากในการช่วยสร้างหลักฐานและพัฒนางานของเราให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง" - กรรมการกลุ่ม ชุมชนขอนคลาน
