เด็ก เยาวชน และสุขภาวะ
ระดมความร่วมมือข้ามภาคส่วนเพื่อส่งเสริมสุขภาวะเด็กและเยาวชนครบทุกมิติ — กาย ใจ สังคม และสติปัญญา ผ่านโรงเรียน ครู บุคลากรสาธารณสุข และแหล่งทุน
งานด้านเด็กและเยาวชนส่วนใหญ่ของเราเกิดขึ้นภายใต้กรอบทุนสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ซึ่งมองสุขภาวะเป็นเรื่องพัฒนาการรอบด้าน ไม่ใช่แค่การเรียนหรือความเจ็บป่วยทางกาย
สุขภาวะสี่มิติ ไม่ใช่แค่การเรียนรู้
งานของเราในกลุ่มเด็กและเยาวชนมักถูกมองว่าเป็นเรื่อง "การศึกษา" แต่ที่มาของทุนสนับสนุนส่วนใหญ่ — สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนัก 4 — มองเรื่องนี้เป็นสุขภาวะ (wellbeing) ครบทุกมิติ ทั้งกาย ใจ สังคม และสติปัญญา เครื่องมือที่พัฒนาขึ้นจึงมีทั้งรูปแบบที่ดูเหมือนการศึกษา (ระบบเรียนรู้ออนไลน์ คู่มือครู) และรูปแบบที่ดูเหมือนสาธารณสุข (การพยากรณ์ความเสี่ยงพัฒนาการ แชทบอทให้คำปรึกษาสุขภาพจิต) แต่ทั้งหมดเชื่อมโยงกันด้วยเป้าหมายเดียวกัน
จากเทคโนโลยีทำนายความเสี่ยง สู่แพลตฟอร์มระดมความร่วมมือ
บางเครื่องมือทำงานที่ต้นทาง เช่น การใช้ Machine Learning พยากรณ์ความเสี่ยงปัญหาพัฒนาการ EF (Executive Function) ตั้งแต่ปฐมวัย ขณะที่บางเครื่องมือทำงานที่ระบบนิเวศรอบตัวเด็ก เช่น การเชื่อมโยงครู บุคลากรศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และแหล่งทุนเข้าด้วยกันบนแพลตฟอร์มกลาง
ครู บุคลากรศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เจ้าหน้าที่สาธารณสุข และผู้ปฏิบัติงานด้านเด็กและเยาวชนทั่วประเทศ ผ่านเครือข่ายโครงการที่ได้รับทุนจาก สสส. สำนัก 4 (สุขภาวะเด็ก เยาวชน และครอบครัว)
- 01 คัดกรองและพยากรณ์ความเสี่ยงพัฒนาการตั้งแต่ปฐมวัย ด้วยเครื่องมือทำนายผลและแนวทางกิจกรรมส่งเสริม EF สำหรับครู
- 02 รวบรวมและบริหารจัดการข้อมูลศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทั่วประเทศ เพื่อวางแผนพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างเป็นระบบ
- 03 สร้างพื้นที่กลางระดมความร่วมมือข้ามภาคส่วน เชื่อมโรงเรียน ครู และแหล่งทุนเข้ากับความรู้และทรัพยากรที่พร้อมใช้
- 04 ดูแลสุขภาวะทางใจของวัยรุ่นผ่านพื้นที่ปลอดภัยดิจิทัล ทั้งแชทบอทให้คำปรึกษาและระบบเรียนรู้สำหรับผู้ใหญ่ที่ทำงานกับเยาวชน
7 โครงการ
โครงการคือหน่วยปฏิบัติการภายใต้ประเด็น มีบันทึกความคืบหน้าจากแต่ละพื้นที่ครบทุกรายการอยู่ในหน้าของโครงการเอง
Child Impact
แหล่งรวม "ตัวช่วย" ให้คนทำงานพัฒนาเด็กทำงานได้ง่ายขึ้น — แพลตฟอร์มระดมความร่วมมือข้ามภาคส่วนเพื่อส่งเสริมสุขภาวะเด็กและเยาวชน
EF Predict
เครื่องมือ Machine Learning ที่ช่วยศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและโรงเรียนอนุบาลคัดกรองความเสี่ยงด้านทักษะสมอง EF (Executive Function) ตั้งแต่ปฐมวัย เพื่อส่งต่อการดูแลก่อนปัญหาพัฒนาการจะลุกลาม
EF Guideline
เว็บแอปที่ช่วยครูปฐมวัยออกแบบแผนกิจกรรมเสริมสร้างทักษะสมอง EF ทีละขั้นตอน พร้อม AI ช่วยแนะนำระหว่างกรอกแผน
ICAP
ระบบติดตามข้อมูลศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและโรงเรียนอนุบาลทั่วประเทศ ที่ใช้การเรียนรู้ผ่านการเล่นแบบเด็กเป็นศูนย์กลาง เพื่อให้เด็กทุกคนพัฒนาศักยภาพได้ด้วยต้นทุนต่ำแต่ได้ผลตอบแทนสูง
SoKru
ระบบ LMS ที่เผยแพร่แนวทางการศึกษา "เพื่อชีวิต" ของโรงเรียนลำปลายมาศพัฒนา ให้ครูและโรงเรียนอื่นทั่วประเทศเรียนรู้และนำไปปรับใช้
แนะแนวฮับ
เครื่องมือ e-learning และพื้นที่ให้คำปรึกษาสำหรับครูแนะแนวทั่วประเทศ ที่ ChangeFusion พัฒนาขึ้นก่อนส่งต่อให้อาชีฟ โซเชียล เอนเทอร์ไพรส์ดำเนินงานต่อในปี 2568
แชทบอทใจดี
แชทบอทที่อยู่เป็นเพื่อน รับฟัง และเชื่อมโยงวัยรุ่นสู่ความช่วยเหลือที่เหมาะสมในพื้นที่ปลอดภัย พร้อมระบบเรียนรู้ออนไลน์สำหรับครูและผู้ทำงานด้านเยาวชน
ความคืบหน้าที่สำคัญระดับประเด็น
ไม่ใช่บันทึกทั้งหมด แต่เป็นรายการที่เราเห็นว่าเปลี่ยนภาพรวมของประเด็น
เราช่วยอะไร
คุณได้บ้าง
เลือกคำถามที่ตรงกับบทบาทของคุณ คำตอบสรุปจากบันทึกการทำงานจริงของเรา และคุยต่อกับทีมงานได้จากทุกการ์ด
งานนี้สร้างการเปลี่ยนแปลงอะไร และรู้ได้อย่างไรว่าได้ผล?
เห็นผลทั้งการเข้าถึงเครื่องมือและการเชื่อมข้อมูล โดยมีตัวเลขจากแพลตฟอร์มและกิจกรรม แต่บางงานยังไม่มีข้อมูลวัดผลการใช้งานจริง
งานนี้มองสุขภาวะเด็กครบทั้งกาย ใจ สังคม และสติปัญญา และใช้ทั้งเครื่องมือดิจิทัลกับความร่วมมือรอบตัวเด็กในการทำงาน ประเด็นนี้ ตัวเลขที่มีแสดงทั้งการเข้าถึง การใช้เครื่องมือ และข้อจำกัดของการวัดผล
- Child Impact มีครูและคนทำงานด้านเด็กเข้ามาใช้แพลตฟอร์มต่อปี ~100,000 คน และมี 224 โครงการในระบบข้อมูล โดยข้อมูลจาก followkids จำนวน 9,268 คนปรากฏในแดชบอร์ดแล้ว โครงการChild Impact อัปเดตภาคีปฐมวัยผนึกกำลัง ใช้ followkids เชื่อมข้อมูลเด็กเข้า Child Impact
- แชทบอทใจดี มียอดเช็คอินอารมณ์สะสม ~52,588 ครั้ง และนักเรียนที่เข้าร่วมกิจกรรม 44 โรงเรียนมีจำนวน 17,714 คน อย่างไรก็ตาม แบบสอบถามเป็นการรายงานตนเองของผู้ร่วมกิจกรรม ไม่ใช่ตัวแทนนักเรียนทั้งประเทศ โครงการแชทบอทใจดี อัปเดตพาแชทบอทใจดีเข้าโรงเรียน 44 แห่งทั่วประเทศ เข้าถึงนักเรียนกว่า 17,700 คน อัปเดตแบบสอบถามนักเรียน 8,703 คน: เครียดเรื่องเรียนมากที่สุด และเกือบ 8 ใน 10 ยินดีบริจาคประสบการณ์ช่วยเพื่อน
- EF Predict รายงานค่า Recall ระหว่าง 49–87% ตามด้าน EF และชุดป้ายกำกับ แต่ระบบไม่บันทึกการใช้งาน จึงไม่มีจำนวนเด็กที่ถูกคัดกรองจริง โครงการEF Predict
งานนี้ทำอย่างไร และได้บทเรียนอะไรที่นำไปใช้ต่อได้?
เราใช้ข้อมูลและเครื่องมือให้ตรงกับปัญหา พร้อมปรับวิธีตามข้อจำกัดของคนทำงานและพื้นที่ บทเรียนคือควรออกแบบให้ยืดหยุ่นและไม่ใช้ผลคัดกรองแทนการประเมิน
เราเริ่มจากมองปัญหาและบริบทของเด็กและคนทำงาน แล้วเชื่อมความรู้ เครื่องมือ ข้อมูล และความร่วมมือเข้าด้วยกัน โดยปรับวิธีใช้ตามสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่ ประเด็นนี้
- Child Impact จับคู่ปัญหาสุขภาวะกับชุดความรู้พร้อมใช้ และมีเครื่องมือประเมินก่อนและหลังทำกิจกรรม โครงการChild Impact กรณีเชื่อมข้อมูลเด็กปฐมวัย ภาคีตกลงใช้ followkids เป็นช่องทางหลักเก็บข้อมูล DSPM และนำข้อมูลขึ้นแดชบอร์ด แสดงให้เห็นความสำคัญของการตกลงระบบข้อมูลร่วมกัน อัปเดตภาคีปฐมวัยผนึกกำลัง ใช้ followkids เชื่อมข้อมูลเด็กเข้า Child Impact
- แชทบอทใจดี ปรับรูปแบบกิจกรรมให้เหมาะกับความพร้อมของโรงเรียน โดยเลือกได้ทั้งทีมงานสอนสดหรือฝึกครูให้ดำเนินกิจกรรมเอง อัปเดตออกแบบสองเส้นทางเข้าโรงเรียน: ทีมงานลงพื้นที่สอนสด 3 วัน หรือฝึกครูให้สอนต่อแบบยืดหยุ่น เมื่อพบปัญหาอินเทอร์เน็ต อุปกรณ์ หรือการย้ายครู ทีมงานเพิ่มการฝึกเป็นรายบุคคล ใช้ลิงก์และคิวอาร์โค้ด และทำคู่มือให้ทบทวนได้ อัปเดตเน็ตล่มในหอประชุม ครูย้ายกลางคัน: บทเรียนจากการขยายผล 44 โรงเรียน และวิธีรับมือของทีมงาน
- EF Predict เป็นเครื่องมือคัดกรอง ไม่ใช่การวินิจฉัยเดี่ยว ๆ และผลอาจคลาดเคลื่อน จึงควรใช้ควบคู่กับการสังเกตและประเมินพัฒนาการต่อเนื่อง โครงการEF Predict
แนวทางนี้เหมาะกับพื้นที่แบบไหน และต้องมีอะไรบ้างจึงจะเริ่มในพื้นที่ของเราได้?
มีตัวอย่างการปรับใช้ทั้งโรงเรียนขนาดใหญ่ โรงเรียนเล็ก และพื้นที่ที่ขาดอุปกรณ์ โดยเลือกวิธีทำงานให้เหมาะกับความพร้อมของแต่ละแห่ง เรายังไม่ได้บันทึกขั้นตอนหรือเงื่อนไขเริ่มงานในพื้นที่ใหม่
แนวทางนี้มีตัวอย่างการปรับตามความพร้อมของแต่ละพื้นที่ ทั้งด้านบุคลากร อุปกรณ์ และเวลา แต่รูปแบบเริ่มต้นไม่จำเป็นต้องเหมือนกันทุกแห่ง ประเด็นนี้
- แชทบอทใจดี ทดลองทำกิจกรรมในโรงเรียน 44 แห่งทั่วประเทศ ตั้งแต่โรงเรียนขนาดใหญ่ไปจนถึงโรงเรียนขนาดเล็กและห่างไกล อัปเดตพาแชทบอทใจดีเข้าโรงเรียน 44 แห่งทั่วประเทศ เข้าถึงนักเรียนกว่า 17,700 คน โรงเรียนที่มีอุปกรณ์และสถานที่พร้อมใช้รูปแบบทีมงานลงพื้นที่สอนสด ส่วนโรงเรียนขนาดกลางถึงเล็กที่ขาดครูหรืออุปกรณ์ ใช้การฝึกครูให้จัดกิจกรรมเองในเวลาที่ยืดหยุ่น อัปเดตออกแบบสองเส้นทางเข้าโรงเรียน: ทีมงานลงพื้นที่สอนสด 3 วัน หรือฝึกครูให้สอนต่อแบบยืดหยุ่น เมื่ออินเทอร์เน็ตหรืออุปกรณ์มีปัญหา ยังปรับเป็นการทำงานกลุ่ม ใช้ลิงก์ให้นักเรียนทยอยเข้าใช้ หรือมอบหมายทำต่อที่บ้านได้ อัปเดตเน็ตล่มในหอประชุม ครูย้ายกลางคัน: บทเรียนจากการขยายผล 44 โรงเรียน และวิธีรับมือของทีมงาน
- ICAP มีรูปแบบหนึ่งที่ใช้โค้ชลงพื้นที่และปรับห้องเรียน และอีกรูปแบบที่ให้เรียนรู้ด้วยตนเองพร้อมคำปรึกษาออนไลน์ โครงการICAP
- Child Impact ทำงานผ่านเครือข่ายครู บุคลากรศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เจ้าหน้าที่สาธารณสุข และผู้ปฏิบัติงานด้านเด็กและเยาวชน ประเด็นนี้
เรายังไม่ได้บันทึกขั้นตอนหรือเงื่อนไขที่หน่วยงานใหม่ต้องมีเพื่อเริ่มดำเนินงานในพื้นที่ของตน
มีวิธีการหรือเครื่องมืออะไรที่เริ่มใช้ได้เลย?
มีเครื่องมือที่เริ่มใช้ได้ เช่น แผนกิจกรรม EF สำหรับครู คลังความรู้ Child Impact และพื้นที่ดิจิทัลใจดีสำหรับวัยรุ่นกับผู้ทำงานเยาวชน
มีทั้งเครื่องมือสำหรับครูและคนทำงานด้านเด็ก รวมถึงพื้นที่ออนไลน์ที่ช่วยเข้าถึงความรู้หรือดูแลสุขภาวะทางใจ โดยเลือกตามโจทย์ที่ต้องการทำงาน ประเด็นนี้
- EF Guideline เป็นเว็บแอปช่วยครูปฐมวัยทำแผนกิจกรรมพัฒนา EF ทีละขั้น พร้อม AI ให้คำแนะนำระหว่างกรอกแผน และบันทึกเป็น PDF หรือเผยแพร่ให้ครูคนอื่นนำไปปรับใช้ได้ โครงการEF Guideline
- Child Impact รวบรวมความรู้และทรัพยากรสำหรับคนทำงานพัฒนาเด็ก และจับคู่ปัญหาสุขภาวะกับชุดความรู้พร้อมใช้ โครงการChild Impact
- แชทบอทใจดี เป็นพื้นที่ให้วัยรุ่นเช็คอินอารมณ์ พูดคุยหรืออ่านประสบการณ์จากเพื่อน และค้นหาความช่วยเหลือ โครงการแชทบอทใจดี ส่วนครูและผู้ทำงานด้านเยาวชนมีหลักสูตรออนไลน์ฟรีที่ไม่ต้องลงทะเบียน รวมถึงหลักสูตรเรื่องการรับมือการถูกกลั่นแกล้งทางออนไลน์ โครงการแชทบอทใจดี
- SoKru มีหลักสูตรออนไลน์จากแนวทางการสอนของโรงเรียนลำปลายมาศพัฒนา ให้ครูและบุคลากรการศึกษานำไปเรียนรู้และปรับใช้ โครงการSoKru
งานนี้เชื่อมกับปัญหาเชิงระบบอย่างไร และต้องการความร่วมมือแบบไหน?
เราเชื่อมปัญหาสุขภาวะเด็กกับข้อมูล ความรู้ และทรัพยากรจากหลายภาคส่วน โดยต้องอาศัยความร่วมมือของโรงเรียน ครู บุคลากรสาธารณสุข ผู้ปฏิบัติงาน และแหล่งทุน
ปัญหาสุขภาวะเด็กไม่ได้อยู่เฉพาะในห้องเรียนหรือเรื่องสุขภาพกาย งานของเราจึงเชื่อมการพัฒนาเด็กทั้งกาย ใจ สังคม และสติปัญญา พร้อมระดมความร่วมมือข้ามภาคส่วน ประเด็นนี้
- Child Impact วางตัวเป็นพื้นที่กลาง เชื่อมผู้ปฏิบัติงานหน้างานกับความรู้ ทุน และทรัพยากรจากองค์กรต่าง ๆ และเชื่อมประเด็นสถานการณ์เด็กจาก Kid for Kids ไปยังภาคีผู้ปฏิบัติงาน โครงการChild Impact ระบบ Taxonomy ที่ร่วมออกแบบช่วยให้โครงการเชื่อมประเด็นต้นทางกับผลลัพธ์ในพื้นที่ได้ อัปเดตChild Impact เดินระบบเชื่อมข้อมูลกับ Kid for Kids สำเร็จ ผลิตและเผยแพร่เนื้อหาใหม่อย่างต่อเนื่อง
- ICAP เชื่อมการพัฒนาการเรียนรู้ผ่านการเล่นกับระบบติดตามพัฒนาการ และทำงานผ่านเครือข่ายโรงพยาบาลชุมชน หน่วยงานด้านการศึกษาและเด็ก องค์กรท้องถิ่น และภาคเอกชน โครงการICAP
- แชทบอทใจดี ใช้พื้นที่ดิจิทัลช่วยวัยรุ่นเข้าถึงการรับฟังและความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ พร้อมมีเครือข่ายส่งต่อความช่วยเหลือ โครงการแชทบอทใจดี
ความร่วมมือที่กล่าวถึงจึงครอบคลุมทั้งการเชื่อมข้อมูล ความรู้และทรัพยากร การทำงานผ่านโรงเรียนและผู้ปฏิบัติงาน และการส่งต่อความช่วยเหลือ ประเด็นนี้
